1 2 3 28

Tomasz Cukiernik w nawiązującym do strategicznego rządowego programu Nowy Polski Ład artykule „Jak Nowy Ład przedłużył kryzys” opublikowanym w „Do Rzeczy 22/427, s.68/9, przedstawił wielostronną i na ogół krytyczną opinię dotyczącą amerykańskiego programu ekonomicznego i społecznego New Deal prezydenta Franklina Delano Roosevelta. Chciałem zauważyć, że autor skoncentrował się na aspektach legislacyjnych tego historycznego i strategicznego przedsięwzięcia i 1˚ nie pisał o trwałych dokonaniach gospodarczych w skali amerykańskiego państwa w okresie i wskutek wdrażania „New Dealu”, oraz 2˚ nie zwracał uwagi na wpływ tego rooseveltowskiego programu na sytuację materialną i społeczną amerykańskiej Polonii.

Ad 1˚. New Deal został przygotowany przez ekipę wybranego w listopadzie 1932 r. z ramienia Partii Demokratycznej prezydenta F.D. Roosevelta, którego głównym celem było przezwyciężenie szalejącego od października 1929 r. Wielkiego Kryzysu Gospodarczego. Był to w zasadzie program państwowego interwencjonizmu, na jaki obok serii ustaw składały się działania inicjujące państwowe programy inwestycyjne. Najbardziej sztandarowym z nich stał się Tennessee Valley Authority (TVA), który miał na celu zagospodarowanie ubogiego w infrastrukturę komunikacyjną i hydrologiczną dorzecza rzeki Tennessee przez planową i pokaźną rozbudowę sieci połączeń kolejowych i drogowych, inwestycje w gospodarkę wodną oraz elektryfikację. Należy tu dodać, iż ten program inwestycji był jednak w niemałym stopniu kontynuacją hydroenergetycznego zagospodarowania znacznego obszaru w Górach Skalistych rozpoczętego przez poprzednią republikańską ekipę prezydenta Herberta Clarka Hoovera (zaangażowanego w amerykańską pomoc żywnościową dla Polski po 1918 r.), czego wizytówką w czasach obecnych jest Tama Hoovera w stanie Kolorado. Nadmieńmy jeszcze, że TVA dostarczył dobrych wzorców i rozwiązań dla budowy i konstrukcji systemów zabezpieczeń przeciwpowodziowych rzek Missisipi i Missouri po Wojnie przez saperski, można powiedzieć, Army Corps of Engineers w czasach ponownej republikańskiej prezydentury Dwighta Eisenhowera.

Ad 2˚. Skutkiem Wielkiego Kryzysu było 13-milionowe bezrobocie w 1932 r. (to było więcej niż 10% całej ludności USA) i uderzyło ono w amerykańską Polonię z większą siłą niż w kilka innych dużych grup narodowościowych. Toteż zatrudnienie przy nowych inwestycjach państwowych bądź w organizowanych wtedy robotach publicznych zostało dobrze zapamiętane przez wielu Amerykanów polskiego pochodzenia. Wspomnę jeszcze, że na przełomie lat 30-tych i 40-tych do zmniejszenia bezrobocia przyczynił się forsowany przez prezydenta Roosevelta, wbrew jego pacyfistycznym deklaracjom i oficjalnej politycznej neutralności, rozwój przemysłu zbrojeniowego.

Środowiska polonijne poparły też zdecydowanie wprowadzenie w okresie New Dealu powszechnych emerytur państwowych oraz ubezpieczeń przed bezrobociem, o czym wspomniał autor omawianego artykułu w „Do Rzeczy”. Warto przy tym napomknąć o obozach rządowych dla migrującej bezrobotnej ludności, których pozytywny literacki obraz w „Gronach Gniewu” pozostawił John Steinbeck.

Reprezentująca środowiska polonijne przez szereg kadencji senator z Partii Demokratycznej w stanie Maryland Barbara Mikulski, czyli Mikulska, wspomniała, że w sklepie prowadzonym przez jej rodziców był zawieszony portret prezydenta Roosevelta. Ale gdy opinia publiczna dowiedziała się o oddaniu przez niego w Jałcie Polski Stalinowi, portret natychmiast został zdjęty. Niestety, podobnie zareagowali wtedy jedynie nieliczni mieszkający w USA Polacy. Teraz też wiemy, że F.D. Rossevelt sprzeciwił się propozycji udzielenia przez Aliantów pomocy wojskowej Powstańcom Warszawskim na większą skalę. I dlatego św. Jan Paweł II w homilii na Placu Zwycięstwa w czerwcu 1979 r. mówił, że Warszawa walczyła „opuszczona przez sprzymierzone potęgi” używając liczby mnogiej. I dopiero prezydent Donald Trump w przemówieniu na Placu Krasińskich w 2017 r. w sposób bezapelacyjny oddał cześć Warszawskim Powstańcom.

Tomasz Cukiernik w „Do Rzeczy” nie odniósł się do zajmujących skrajne stanowiska wobec zjawiska New Deal najbardziej znanych w świecie ekonomistów: w pełni aprobującego ten program Kennetha Galbraitha oraz jego bezkompromisowego krytyka noblisty Miltona Friedmana.

Pierwszy, który w czasie Wojny zyskał opinię i przydomek trzymającego w ryzach inflację „bankiera Roosevelta” w książce „Affluent society” (po polsku, niezbyt dosłownie, „Społeczeństwo dobrobytu”), starał się przekonać czytelników, że amerykański dobrobyt po Drugiej Wojnie Światowej był możliwy przede wszystkim dzięki rooseveltowskiemu New Deal. Drugi, który jest uważany za guru ultra-liberalnych tzw. Chicago Boys twierdził, że rooseveltowskie regulacje spowolniły bogacenie się Amerykanów i uważał, że amerykański państwowy system emerytalny jak najwcześniej powinien był zostać sprywatyzowany. Dodam, że Friedman był zdeklarowanym zwolennikiem legalizacji narkotyków cynicznie powiadając, iż spowodowałoby to wzrost liczby narkomanów, ale wówczas gospodarka by się ożywiła i stałaby się zdrowsza (!).

W ostatnich miesiącach wyborcy w stanie Oregon przegłosowali legalizację wszelkich narkotyków, a podobnych zmian w stanach Zachodniego Wybrzeża domaga się skrajnie lewicowa kongresmanka Alexandria Ocasio-Cortez. Bardzo to pasuje do znanego powiedzenia, że skrajności się łączą.

P.S. Tomasz Cukiernik cytował analizy i wnioski amerykańskich ekonomistów i historyków ekonomii. Chciałbym polecić analizę polskiego autora Zbigniewa Klimiuka „Rekonstrukcja amerykańskiego systemu bankowego w okresie „New Dealu” F.D. Roosevelta”.

dr hab. Janusz Czyż, Lublin, 9 czerwca 2021 r.

emeryt Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. św Jana Pawła II,

Ekspert Konwencji Programowej Prawa i Sprawiedliwości w 2015 r. i w 2019 r.,

były wiceprzewodniczący polskiego oddziału Instytutu Schillera,

Informujemy, że w dniu dzisiejszym odbyliśmy spotkanie z naszym Ordynariuszem Biskupem Kaliskim Damianem Brylem w gronie czterech osób /B.Cebulski , R.Pacholczyk, M.Nowacki. S.Prukała/. Spotkaliśmy się z bardzo dobrym przyjęciem oraz poparciem dla naszego działania . Mamy zgodę na uruchomienie informacji w mediach diecezji / TV Józef,Radio Józef i Opiekun Kaliski/ oraz kontakty z proboszczami.

Bogusław Cebulski, dyrektor oddziału regionalnego w Odolanowie poinformował, że zmarł radny powiatowy Grzegorz Finke.

Prosimy Grzegorza o modlitwę w intencjach dzieł Instytutu Myśli Schumana

Projekt Wigilii bez Granic Online jest kolejną wersją Wigilii bez Granic, która jest realizowana przez Instytut Myśli Schumana od kilku lat. Polega również na budowaniu relacji między Polakami a cudzoziemcami studiującymi lub pracującymi w Polsce. Dobre, osobiste relacje
z Polakami pomogą cudzoziemcom poznać naszą kulturę, tradycję i religię. Celem tych działań jest pomoc w procesie stopniowego wrastania danej osoby w kulturę otaczającego ją społeczeństwa, czyli inkulturację. Czas Świąt jest dobrym momentem, żeby, wykorzystując przerwę w zajęciach na uczelni czy w pracy, zaprosić cudzoziemców, tym razem nie do naszych domów, ale na spotkanie
przez internet w Wigilię, w pierwszy albo drugi dzień Świąt.

Głównym inspiratorem obydwu tych dzieł jest Robert Schuman. Uznawany za ojca założyciela Wspólnoty Narodów Europy. Schuman łącząc narody i instytucje oraz wspierając współpracę gospodarczą zawsze podkreślał, że najważniejsze jest łączenie ludzi i budowanie relacji
między nimi. Patrząc na wyzwania naszych czasów, widzimy, że cudzoziemcy potrzebują pomocy nie tylko instytucjonalnej, ale przede wszystkim otwartego serca drugiego człowieka. W Polsce mamy bogate doświadczenie goszczenia młodych pielgrzymów z całego świata, którzy przyjechali do nas na Światowe Dni Młodzieży czy Europejskie Spotkania Młodych (Taize).

Na Wigilię bez Granic Online są zaproszeni wszyscy cudzoziemcy niezależnie z jakiego kraju pochodzą, jakiego są wyznania czy też jaki mają status majątkowy. Przez te kilka ostatnich lat w Wigilii i Wielkanocy bez Granic wzięło udział kilkanaście tysięcy osób. Zagraniczni goście pochodzili między innymi z takich krajów jak Indie, Chiny, Wietnam, Turcja, Egipt, Armenia, Kazachstan, kraje Afryki, USA, Niemcy, Francja, Włochy, Ukraina, Holandia, Litwa i wielu innych. Mamy przykłady spontanicznego rozwijania powstałych relacji również po świętach.
Instytut Myśli Schumana proponuje też zorganizowaną formę wspólnych spotkań poświątecznych w tzw. Międzynarodowych Grupach Schumana za pomocą platformy internetowej Microsoft Teams.

Klikając w obrazek można odsłuchać rekomendacji Instytutu Myśli Schumana przedstawione przez Profesora Zbigniewa Krysiaka w ramach debaty na temat przyszłości Europy.

Instytut Myśli Schumana rozpoczyna debatę na temat przyszłości Europy, do której zapraszamy wszystkich ludzi dobrej woli, którym zależy na powrocie do Europy Schumana.

Wzywamy do kapitalnego remontu Unii Europejskiej w celu przekształcenia jej we Wspólnotę Narodów Europy wg Schumana.

W ramach tej debaty przedstawiamy szereg rekomendacji w zakresie potrzebnych zmian:

PROPONOWANE KIERUNKI ZMIAN W CELU POWROTU DO 

WSPÓLNOTY NARODÓW EUROPY

  • Unia Europejska powinna być przekształcona we Wspólnotę Narodów Europy.
  • Trzeba, każdemu narodowi we Wspólnocie, przydzielić równą liczbę stanowisk kierowniczych w Komisji Europejskiej. Obecnie prawie wszystkie stanowiska kierownicze w Komisjii Europejskiej są zajmowane przez Niemców, Francuzów i Hiszpanów, prowadząc do dominacji głównie Niemiec i redukcji roli inych państw, co stoi w sprzeczności z demokracją.
  • Trzeba utworzyć Frakcję Schumana w Parlamencie Europejskim. Do tego zadania są powołani politycy dobrej woli z całej Europy, którzy są zwolennikmi Europy Schumana.
  • Trzeba integrować zwolenników Schumana w całej Europie przez utworznie Grupy Schumana jako przeciwwagi dla Grupy Spinellego, do czego służy strona zbudowana przez Instytut Myśli Schumana, https://schumansgroup.org/
  • Należy sformułować strategię powrotu do Europy Schumana. We współpracy środowisk Schumana w Europie trzeba zdefiniować ścieżki dochodzenia do Wspólnoty Narodów Europy, z uwzględnieniem potrzebnych zasobów, struktur organizacyjnych, metod działania i wdrażania odpowiednich przedsięwzięć.
  • Dokonać alokacji funkcji notyfikacyjnych we wszystkich krajach UEbazując na wspólnej procedurze. Obecnie notyfikacje Komisji Europejskiej w sprawach inwestycji gospodarczych w danym kraju tworzą przestrzeń do hazardu moralnego. Dominacja Niemiec w takich komisjach notyfikacyjnych prowadzi do dyskryminacji krajów małych i państw z Europy środkowo-wschodniej i południowej, co prowadzi do nierówych warunków konkurowania.
  • Kraje Europy wschodniej, należące do projektu Trójmorza i Paneuropejska Grupa Schumana powinny stworzyć Paneuropejskie media Schumana – TVSchuman, które skutecznie będą prowadzić kampanię informacyjną w całej Europie, aby przeciważyć media działających na rzecz superpaństwa.
  • Zwiększenie liczby polskich ekspertów w grupach roboczych w instytucjach UE.
  • Należy powrócić do pierwotnego rozumienia polityki jako roztropnej służby dobru wspólnemu i wdrożyć kodeks etyczny polityka jako męża zaufania publicznego.
  • Głównym priorytetem instytucji wspólnotowych powinno być ułatwianie i wspieranie budowania relacji między obywatelami poszczególnych państw na wszelkich możliwych poziomach i na wszelkie możliwe sposoby w sferze kultury, edukacji, nauki, gospodarki, religii i życia społecznego.
  • Kraje Wspólnoty powinny mieć całkowitą swobodę w ustalaniu wewnętrznych reguł prawa, poza niezbędnym pakietem minimum, który będzie funkcjonalną podstawą Wspólnoty i będzie przyjęty przez wszystkich członków jednomyślnie.
  • Należy ustalić obszary wspólnego zarządzania na jasno określonych zasadach, które zakładają zarówno brak hegemonii największych państw, jak i anarchii, w tym przede wszystkim dotyczącym wspólnej polityki naukowej, energetycznej.
  • Trzeba stworzyć silne prawo antymonopolowe, które będzie aktywnie niwelować dominację ponadnarodowych korporacji, z zachowaniem prawa suwerenności prawnej każdego państwa Wspólnoty w stosunku do korporacji.
  • Instytucje wspólnotowe powinny mieć charakter służebny zamiast władczego.
  • Należy postawić akcent na równomierny rozkład ośrodków badawczych w całej Europie oraz pełny dostęp do ich efektów dla wszystkich członków Wspólnoty.
  • Koniecznym jest zagwarantowanie kształtowania spraw światopoglądowych przez poszczególne kraje, z przyznaniem, że fundamentem kultury europejskiej jest chrześcijaństwo.
  • Fundusze wspólnotowe powinny być przeznaczone głównie na niwelację nierówności w rozwoju infrastrukturalnym poszczególnych krajów i regionów Wspólnoty.
  • Instytucje wspólnotowe powinny wspierać kulturę i tradycję chrześcijańską na forum europejskim i światowym.
  • Solidarność gospodarcza musi być podstawą budowania relacji ekonomicznych między narodami Europy.
  • Wymagane jest przyspieszenie procesu budowania Wspólnoty Narodów Trójmorza obejmującej nie tylko 12 państw UE, ale wszystkie kraje Europy znajdujące się pomiędzy Morzem Bałtyckim a Morzem Czarnym i Morzem Śródziemnym.
  • Wspólnota powinna dążyć do zagwarantowania każdemu człowiekowi niezbywalnego, naturalnego prawa do życia od poczęcia do naturalnej śmierci.
  • Rodzina jako mężczyzna i kobieta oraz dzieci powinna być objęta szczególną troską, w celu tworzenia dobrego modelu społecznego, redukcji ryzyka depopulacji i w ten sposób budowania silnej podstawy dla rozwoju ekonomicznego.

„Europejski duch oznacza bycie świadomym przynależności do kultury chrześcijańskiej rodziny i gotowym do służenia tej społeczności w duchu całkowitej wzajemności, bez żadnych ukrytych motywów hegemonii bądź egoistycznego wykorzystywania innych” (Robert Schuman)

„Zjednoczona Europa nie powstanie z dnia na dzień i nie bez przeszkód na swojej drodze. Jej budowa będzie podążać drogą ducha. Nic, co jest trwałe nie dokonuje się łatwo. Europa jest w drodze. Jednak ponad instytucjami kluczowe są korzenie idei wspólnoty i jej ducha solidarności jako społeczności” (Robert Schuman)

1 2 3 28